Đối với ngành kỹ thuật cầu đường và kiến trúc giao thông, việc xây dựng các tuyến đường ven biển luôn đại diện cho những thách thức cam go nhất. Các kỹ sư không chỉ phải đối mặt với địa hình phức tạp như vách đá dựng đứng, nền đất yếu, mà còn phải tính toán đến sự ăn mòn của muối biển, sức gió và tác động của thủy triều. Tuy nhiên, chính những khó khăn này đã tạo nên những kiệt tác điêu khắc trên mặt đất, nơi bê tông và nhựa đường hòa quyện với sóng nước.
Tại Cầu Đường, chúng tôi không chỉ đánh giá vẻ đẹp qua lăng kính du lịch. Bảng xếp hạng này được xây dựng dựa trên tiêu chí “E-A-T” (Chuyên môn – Thẩm quyền – Tin cậy), phân tích sâu về giải pháp kết cấu, quy mô đầu tư và khả năng chinh phục tự nhiên của con người. Những cung đường dưới đây là minh chứng sống động cho việc giao thông không chỉ là kết nối điểm đến, mà là một hành trình trải nghiệm nghệ thuật kỹ thuật.
Tính đến năm 2025, dưới đây là 10 tuyến đường ven biển sở hữu kiến trúc ấn tượng và ý nghĩa giao thông quan trọng nhất thế giới, được chúng tôi tổng hợp và xác thực số liệu kỹ thuật.
Bảng Tổng Hợp Top 10 Tuyến Đường Ven Biển Đẹp & Hùng Vĩ Nhất
| Thứ hạng | Tên Tuyến Đường | Quốc gia / Vị trí | Thông số nổi bật (Dài/Đặc điểm) | Năm hoàn thành/Mở cửa |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Atlantic Ocean Road | Na Uy | 8.3 km (8 cây cầu liên tiếp) | 1989 |
| 2 | Pacific Coast Highway (Hwy 1) | Hoa Kỳ (California) | ~1.055 km (Đoạn Big Sur) | 1937 |
| 3 | Overseas Highway | Hoa Kỳ (Florida Keys) | 182 km (42 cây cầu) | 1938 (Mở rộng 1982) |
| 4 | Great Ocean Road | Úc | 243 km | 1932 |
| 5 | Chapman’s Peak Drive | Nam Phi | 9 km (114 khúc cua) | 1922 |
| 6 | Suhua Highway (Tô Hoa) | Đài Loan | 118 km (Vách đá Cingshui) | 1932 (Nâng cấp 2021) |
| 7 | Amalfi Coast Road (SS163) | Ý | 50 km | 1850 |
| 8 | Đèo Hải Vân | Việt Nam | 20 km | Thế kỷ 19 (Pháp thuộc) |
| 9 | Cabot Trail | Canada | 298 km | 1932 |
| 10 | Causeway Coastal Route | Bắc Ireland | 190 km | N/A (Nhiều giai đoạn) |
Top 10. Causeway Coastal Route (Bắc Ireland)
Causeway Coastal Route chạy dọc theo bờ biển phía đông bắc của Bắc Ireland, kết nối Belfast với Londonderry. Đây không chỉ là một con đường du lịch mà là một hệ thống giao thông phức tạp đi qua các địa hình đa dạng từ thung lũng (Glens of Antrim) đến các vách đá bazan dựng đứng. Điểm nhấn của tuyến đường là khả năng tiếp cận di sản Giant’s Causeway, đòi hỏi hạ tầng đường bộ phải chịu tải trọng du lịch lớn mà không phá vỡ cảnh quan tự nhiên.
Về mặt kỹ thuật, thách thức lớn nhất của tuyến đường này là việc bảo trì và gia cố nền đường trước sự xói mòn liên tục của biển Bắc Đại Tây Dương. Các kỹ sư đã phải sử dụng các biện pháp kè chắn sóng kiên cố và hệ thống thoát nước tiên tiến để ngăn chặn sạt lở đất, đặc biệt là tại các đoạn đường men theo vách đá Torr Head.
Tuyến đường đóng vai trò kinh tế sống còn cho khu vực Bắc Ireland, thúc đẩy du lịch và vận tải hàng hóa nhẹ. Người lái xe sẽ trải nghiệm cảm giác đi xuyên qua lịch sử và địa chất, với một bên là biển xanh thẫm và một bên là những cột đá bazan lục giác kỳ bí, tạo nên một bức tranh giao thông siêu thực.
Thông Số & Điểm Nhấn:
- Chiều dài tổng thể: Khoảng 190 km (120 dặm).
- Điểm cao nhất: Torr Head (cung đường dốc và hẹp).
- Điểm kết nối: Belfast đến Derry/Londonderry.
- Đặc điểm kỹ thuật: Kết hợp giữa đường ven biển bằng phẳng và đường đèo dốc đứng.
Top 9. Cabot Trail (Canada)
Nằm trên đảo Cape Breton thuộc tỉnh Nova Scotia, Cabot Trail được mệnh danh là một trong những cung đường đẹp nhất Bắc Mỹ. Tuyến đường này là một vòng tròn khép kín, uốn lượn qua các cao nguyên và men theo bờ biển Đại Tây Dương. Việc thi công Cabot Trail vào đầu thế kỷ 20 là một nỗ lực phi thường nhằm kết nối các cộng đồng biệt lập phía Bắc hòn đảo với phần còn lại của tỉnh.
Thách thức kỹ thuật của Cabot Trail nằm ở sự chênh lệch độ cao liên tục. Các kỹ sư phải thiết kế những đoạn đường dốc (grade) lên tới 13-15% tại khu vực French Mountain và North Mountain. Hệ thống hộ lan và thoát nước được thiết kế đặc biệt để chống chịu với mùa đông khắc nghiệt của Canada, nơi băng tuyết và sự đóng băng/tan băng (freeze-thaw cycle) có thể phá hủy mặt đường nhựa nhanh chóng.
Ngày nay, Cabot Trail không chỉ là huyết mạch giao thông của đảo Cape Breton mà còn là biểu tượng của kỹ thuật làm đường vùng cao nguyên. Trải nghiệm lái xe tại đây mang lại cảm giác chinh phục, khi con đường dường như lao thẳng từ đỉnh núi xuống mặt biển bao la.
Thông Số & Điểm Nhấn:
- Chiều dài tổng thể: 298 km.
- Hoàn thành: Năm 1932 (Trải nhựa hoàn toàn thập niên 1960).
- Địa hình: Vượt qua Công viên Quốc gia Cape Breton Highlands.
- Kỹ thuật: Xử lý độ dốc lớn và chống nứt mặt đường do băng giá.
Top 8. Đèo Hải Vân (Việt Nam)
Được mệnh danh là “Thiên hạ đệ nhất hùng quan”, Đèo Hải Vân nằm trên ranh giới giữa tỉnh Thừa Thiên Huế và thành phố Đà Nẵng. Trước khi hầm Hải Vân được khánh thành, đây là tuyến đường độc đạo và hiểm trở nhất trên Quốc lộ 1A. Tuyến đường này men theo sườn núi Hải Vân, một nhánh đâm ra biển của dãy Trường Sơn, tạo nên những khúc cua tay áo (hairpin turns) cực kỳ nguy hiểm nhưng cũng đầy tính nghệ thuật kỹ thuật.
Từ góc độ xây dựng, Đèo Hải Vân là một bài toán khó về địa chất và trắc địa. Các kỹ sư thời Pháp thuộc và sau này là Việt Nam đã phải bạt núi, xây dựng hệ thống taluy dương và taluy âm kiên cố để chống sạt lở. Độ dốc trung bình lớn cùng bán kính đường cong nhỏ đòi hỏi kỹ thuật thi công chính xác để đảm bảo an toàn cho các phương tiện tải trọng lớn.
Hiện nay, dù phần lớn xe cộ đã chuyển sang đi hầm, Đèo Hải Vân vẫn giữ vai trò quan trọng về du lịch và là tuyến đường dự phòng chiến lược. Đứng từ đỉnh đèo, người ta có thể chiêm ngưỡng sự hùng vĩ của công trình giao thông uốn lượn như dải lụa vắt ngang trời và biển, khẳng định bản lĩnh của người Việt trong việc chinh phục thiên nhiên.
Thông Số & Điểm Nhấn:
- Chiều dài: Khoảng 20 km.
- Độ cao đỉnh đèo: 496m so với mực nước biển.
- Đặc điểm: Nhiều khúc cua tay áo hiểm trở, tầm nhìn bao quát vịnh Lăng Cô và Đà Nẵng.
- Vai trò: Di tích lịch sử, tuyến đường du lịch trải nghiệm và dự phòng quốc phòng.
Top 7. Amalfi Coast Road (Ý)
Tuyến đường SS163 (Amalfi Drive) tại Ý là một ví dụ kinh điển về kỹ thuật xây dựng đường bộ thời kỳ đầu thích ứng với địa hình cực đoan. Được người La Mã khởi xướng và hoàn thiện vào giữa thế kỷ 19, con đường này như được “khắc” vào vách đá vôi dựng đứng bên bờ biển Tyrrhenian. Sự chật hẹp và ngoằn ngoèo của nó là minh chứng cho việc tối ưu hóa không gian trong điều kiện địa lý hạn chế.
Về mặt kết cấu, nhiều đoạn của SS163 là đường đèo bán hầm (half-tunnel) hoặc được đỡ bởi các cấu trúc vòm đá cổ điển và tường chắn bê tông hiện đại. Việc mở rộng tuyến đường này gần như là không thể do cấu trúc địa chất không ổn định, buộc các kỹ sư giao thông phải áp dụng các biện pháp quản lý lưu lượng xe nghiêm ngặt thay vì can thiệp thô bạo vào vật lý công trình.
Amalfi Drive kết nối các thị trấn đẹp như tranh vẽ như Positano và Amalfi. Dù tốc độ di chuyển rất chậm, nhưng giá trị của nó nằm ở việc bảo tồn nguyên vẹn cảnh quan di sản UNESCO. Đây là bài học về sự hài hòa giữa phát triển hạ tầng giao thông và bảo tồn kiến trúc cảnh quan.
Thông Số & Điểm Nhấn:
- Chiều dài: Khoảng 50 km.
- Vị trí: Bán đảo Sorrento, miền Nam nước Ý.
- Thách thức: Đường cực hẹp, vách đá dựng đứng, nguy cơ đá rơi.
- Kiến trúc: Sử dụng nhiều tường chắn đá và vòm đỡ truyền thống.
Top 6. Suhua Highway (Đài Loan)
Tỉnh lộ 9 (Suhua Highway) kết nối Su-ao và Hualien là một trong những tuyến đường nguy hiểm nhưng ấn tượng nhất châu Á. Điểm nhấn của tuyến đường này là đoạn đi qua Vách đá Cingshui (Thanh Thủy), nơi dãy núi Trung Ương đâm thẳng xuống Thái Bình Dương. Địa chất ở đây cực kỳ phức tạp với đá biến chất và thường xuyên xảy ra động đất cũng như bão lớn.
Dưới góc nhìn của Cauduong.net, Suhua là một kỳ tích của kỹ thuật hầm và cầu cạn. Đặc biệt, dự án cải tạo gần đây (Suhua Improvement Project) đã đưa vào sử dụng hàng loạt đường hầm dài và cầu cạn để tránh các khu vực sạt lở thường xuyên, thể hiện trình độ kỹ thuật tiên tiến của Đài Loan trong việc xử lý địa chất yếu và đứt gãy kiến tạo.
Tuyến đường này không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển giữa miền Bắc và miền Đông Đài Loan mà còn mở ra tầm nhìn ngoạn mục ra đại dương xanh thẳm. Sự kết hợp giữa màu xanh của núi rừng, màu xám của vách đá cẩm thạch và màu xanh ngọc bích của biển tạo nên một trải nghiệm thị giác mạnh mẽ.
Thông Số & Điểm Nhấn:
- Chiều dài: 118 km.
- Địa chất: Vách đá cẩm thạch và đá gneiss dựng đứng.
- Cải tiến kỹ thuật: Dự án “Suhua cải” đưa vào sử dụng nhiều hầm xuyên núi hiện đại.
- Điểm nhấn: Vách đá Cingshui cao hơn 1.000m so với mặt biển.
Top 5. Chapman’s Peak Drive (Nam Phi)
Cách Cape Town không xa, Chapman’s Peak Drive được coi là một kiệt tác về kỹ thuật xây dựng đường bộ ven biển. Con đường dài 9km với 114 khúc cua này được đục trực tiếp vào vách đá granite thẳng đứng. Tuy nhiên, sự vĩ đại của nó không chỉ nằm ở quá khứ mà còn ở hệ thống bảo vệ hiện đại được áp dụng sau những đợt sạt lở nghiêm trọng.
Để đảm bảo an toàn, các kỹ sư Nam Phi đã triển khai các giải pháp kỹ thuật đẳng cấp thế giới, bao gồm việc sử dụng lưới thép chịu lực cao (catch fences) nhập khẩu từ Thụy Sĩ và đặc biệt là các cấu trúc “mái che bán hầm” (half-tunnels) bê tông cốt thép đúc hẫng ra ngoài vực thẳm. Đây là giải pháp sáng tạo giúp đá rơi trượt qua mái che xuống biển mà không ảnh hưởng đến mặt đường.
Chapman’s Peak Drive là ví dụ điển hình cho việc ứng dụng công nghệ địa kỹ thuật (geotechnical engineering) để duy trì hoạt động của một tuyến đường huyết mạch trong điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt. Nó vừa là đường giao thông, vừa là một đài quan sát khổng lồ hướng ra Đại Tây Dương.
Thông Số & Điểm Nhấn:
- Chiều dài: 9 km.
- Số khúc cua: 114 khúc cua.
- Giải pháp kỹ thuật: Mái che bê tông đúc hẫng và lưới chắn đá rơi năng lượng cao.
- Năm hoàn thành: 1922 (Nâng cấp lớn năm 2003).
Top 4. Great Ocean Road (Úc)
Great Ocean Road tại Victoria, Úc, không chỉ là một con đường, nó là đài tưởng niệm chiến tranh lớn nhất thế giới, được xây dựng bởi các binh sĩ trở về từ Thế chiến I. Kéo dài 243km, con đường này được thi công chủ yếu bằng sức người với các công cụ thô sơ, phá đá mở đường dọc theo những vách đá sa thạch và đá vôi ven biển Nam Đại Dương.
Thách thức kỹ thuật lớn nhất đối với Great Ocean Road hiện nay là vấn đề xói mòn bờ biển. Nền đường nhiều đoạn nằm rất gần mép nước và chịu tác động trực tiếp của sóng biển. Các kỹ sư Úc liên tục phải thực hiện các biện pháp gia cố bờ kè, thoát nước ngầm và giám sát địa chất để bảo vệ di sản này trước sự biến đổi khí hậu.
Tuyến đường này kết nối các cộng đồng ven biển biệt lập và mở ra con đường đến với danh thắng “12 Vị Tông Đồ” (The Twelve Apostles). Giá trị của nó nằm ở sự kiên trì của con người và khả năng quy hoạch giao thông hài hòa tuyệt đối với cảnh quan thiên nhiên hoang sơ.
Thông Số & Điểm Nhấn:
- Chiều dài: 243 km.
- Lực lượng thi công: Khoảng 3.000 binh sĩ phục viên.
- Vật liệu nền: Đá sa thạch và đá vôi địa phương.
- Danh hiệu: Di sản Quốc gia Úc.
Top 3. Overseas Highway (Hoa Kỳ)
Overseas Highway (Quốc lộ 1 qua Florida Keys) là một kỳ quan kỹ thuật độc nhất vô nhị, nơi con đường thực sự “đi trên mặt biển”. Được xây dựng trên nền móng cũ của tuyến đường sắt Flagler (đã bị bão phá hủy năm 1935), tuyến đường này bao gồm 42 cây cầu nối liền các đảo san hô từ đất liền Florida đến Key West.
Điểm nhấn kỹ thuật đỉnh cao là Cầu Bảy Dặm (Seven Mile Bridge). Cây cầu mới (hoàn thành năm 1982) là một kiệt tác của bê tông dự ứng lực, được thiết kế dạng hộp (box girder) đúc sẵn để chịu được sức gió bão nhiệt đới và sự ăn mòn của nước biển mặn. Phương pháp thi công lắp ghép phân đoạn (segmental bridge construction) tại đây đã đặt ra những tiêu chuẩn mới cho ngành xây dựng cầu biển thế giới.
Overseas Highway mang lại trải nghiệm lái xe siêu thực, như đang lướt trên mặt đại dương bao la. Nó không chỉ là tuyến độc đạo tiếp tế cho chuỗi đảo Keys mà còn là biểu tượng của tham vọng chinh phục biển cả của kỹ thuật giao thông Mỹ.
Thông Số & Điểm Nhấn:
- Chiều dài tổng tuyến: 182 km (113 dặm).
- Cầu nổi bật: Seven Mile Bridge (dài gần 11 km).
- Kỹ thuật: Bê tông dự ứng lực, dầm hộp lắp ghép.
- Thời gian lái xe: Khoảng 4 giờ trên đại dương.
Top 2. Pacific Coast Highway (Hoa Kỳ)
Đường cao tốc số 1 California, hay Pacific Coast Highway (PCH), đặc biệt là đoạn qua Big Sur, là huyền thoại của các cung đường ven biển. Được đục vào vách đá dựng đứng của dãy núi Santa Lucia lao thẳng xuống Thái Bình Dương, PCH là cuộc chiến không ngừng nghỉ giữa kỹ sư cầu đường và lực lượng kiến tạo địa chất.
Biểu tượng của tuyến đường là Cầu Bixby Creek, hoàn thành năm 1932. Đây là một trong những cây cầu vòm bê tông cốt thép (concrete arch bridge) cao nhất thế giới vào thời điểm đó. Việc thi công giàn giáo gỗ khổng lồ để đổ bê tông vòm cầu ở độ cao 79m trên hẻm núi lộng gió là một kỳ tích lịch sử. Ngoài ra, việc duy trì tuyến đường này đòi hỏi công nghệ cảnh báo sạt lở và kỹ thuật tường chắn đất tiên tiến nhất.
PCH không chỉ là một tuyến giao thông, nó là biểu tượng văn hóa của sự tự do kiểu Mỹ. Về mặt kiến trúc, cây cầu Bixby với vòm cong duyên dáng tương phản hoàn hảo với sự gồ ghề của vách đá, tạo nên một trong những hình ảnh được chụp nhiều nhất trong lịch sử cầu đường.
Thông Số & Điểm Nhấn:
- Chiều dài đoạn Big Sur: Khoảng 145 km.
- Công trình biểu tượng: Cầu Bixby Creek (Cao 85m, Nhịp chính 98m).
- Năm hoàn thành cầu Bixby: 1932.
- Thách thức: Sạt lở đất thường xuyên (Mud Creek slide).
Top 1. Atlantic Ocean Road (Na Uy)
Đứng đầu bảng xếp hạng của Cauduong.net là Atlantic Ocean Road (Atlanterhavsveien) của Na Uy. Đây không chỉ là một con đường, nó là đỉnh cao của nghệ thuật xây dựng cầu trong môi trường biển khắc nghiệt nhất. Đoạn đường dài 8.3km này nhảy qua các hòn đảo nhỏ và rạn đá ngầm bằng 8 cây cầu cong vút, bất chấp những cơn bão dữ dội của Bắc Đại Tây Dương.
Tâm điểm của công trình là cầu Storseisundet – thường được gọi là “Cầu say rượu” do ảo ảnh quang học ở một số góc nhìn. Về mặt kỹ thuật, cây cầu đúc hẫng (cantilever bridge) này được thiết kế với độ cong phức tạp ba chiều để tối ưu hóa khả năng chịu gió bão và tạo khoảng không thông thuyền. Trong quá trình xây dựng kéo dài 6 năm, các công nhân đã phải hứng chịu tới 12 cơn bão cuồng phong, minh chứng cho độ khó và nguy hiểm của dự án.
Atlantic Ocean Road đã được bình chọn là “Công trình xây dựng của thế kỷ” tại Na Uy. Nó kết hợp hoàn hảo giữa công năng giao thông, độ bền kỹ thuật và thẩm mỹ kiến trúc hiện đại. Lái xe qua đây trong một ngày bão tố, khi sóng biển đánh trùm lên mặt đường, là trải nghiệm mạnh mẽ nhất về sức mạnh của thiên nhiên và sự kiên cường của các công trình giao thông do con người tạo ra.
Thông Số & Điểm Nhấn:
- Chiều dài: 8.3 km (Nối Averøy với đất liền).
- Số lượng cầu: 8 cây cầu liên tiếp.
- Cầu chính: Storseisundet (Dài 260m, nhịp chính 130m, tĩnh không 23m).
- Kỷ lục: Được The Guardian ca ngợi là hành trình đường bộ tốt nhất thế giới.
- Vốn đầu tư: 122 triệu NOK (năm 1989).
Kết Luận
Tại Cầu Đường, chúng tôi tin rằng những con đường ven biển không chỉ là lối đi, mà là biên giới nơi kỹ thuật xây dựng đối thoại trực tiếp với thiên nhiên. Từ những vòm đá La Mã cổ đại ở Amalfi đến bê tông dự ứng lực hiện đại tại Na Uy, sự tiến bộ trong khoa học vật liệu và công nghệ thi công đã cho phép chúng ta vươn xa hơn ra đại dương.
Trong tương lai, với thách thức của biến đổi khí hậu và nước biển dâng, kiến trúc giao thông ven biển sẽ phải chuyển mình sang hướng thích ứng bền vững (resilient infrastructure). Những con đường đê biển kết hợp năng lượng tái tạo hay các tuyến đường hầm xuyên biển sẽ là xu hướng mới. Nhưng dù công nghệ có thay đổi, tinh thần chinh phục và khát vọng kết nối những vùng đất xa xôi sẽ mãi là động lực cốt lõi của ngành cầu đường.
